“Ik zou blij moeten zijn met wat ik heb.”
Het is een van de zinnen die ik het vaakst hoor. Meestal gevolgd door een verontschuldigend lachje. Want objectief gezien is er niks mis: een goede job, fijne collega’s, een loon waarmee je rondkomt. En toch wringt er iets wat je niet goed kunt benoemen.
Wat me opvalt: die zin valt verrassend vaak rond dezelfde leeftijd, op het moment dat mensen de weg vinden naar mijn begeleiding. Ergens midden dertig, en dat is geen toeval.
Drie fases in de loopbaan van vrouwen
De Amerikaanse onderzoekers Deborah O’Neil en Diana Bilimoria publiceerden een studie over hoe loopbanen van vrouwen zich ontwikkelen over een heel leven. Ze werkten met levensverhalen en diepte-interviews, en zagen een patroon dat ze koppelden aan leeftijd. Drie fases, elk met een eigen kijk op werk en op succes.
Fase 1: idealistisch presteren (ongeveer 24 tot 35)
De onderzoekers noemen het idealistic achievement. Je gelooft dat je loopbaan in je eigen handen ligt. Wie hard werkt, komt er wel. Je wilt alles, je geeft alles, en succes betekent vooral: vooruitgaan en groeien. Dat is geen naïviteit, dat is de energie waarmee veel vrouwen een sterke basis bouwen.
Fase 2: pragmatisch volhouden (ongeveer 36 tot 45)
Dan komt pragmatic endurance, ik vertaal het als: volhouden. Je botst op hoe organisaties echt werken. Je combineert ineens een pak rollen tegelijk: werk, kinderen, een relatie, ouders die ouder worden. En het beeld van succes waarmee je vertrokken bent, begint te wringen. Veel vrouwen doen in deze fase vooral wat nodig is. Ze managen hun leven eerder dan dat ze het vormgeven.
Als je jezelf hier herkent: dit is de fase van “is dit het nu?”, dan heb ik goed nieuws. Dit is niet de laatste fase, er komt er nog één.
Fase 3: heruitvinden en bijdragen (ongeveer 46 tot 60)
In de laatste fase, reinventive contribution, gaan vrouwen hun loopbaan opnieuw uitvinden, op hun eigen voorwaarden. Succes wordt minder iets wat je moet bewijzen, en meer iets wat klopt: bijdragen aan je werk, je gezin, je omgeving. Minder “hoger”, meer “zinvoller”.
Misschien voelt dat als ’te laat’, maar bedenk eens hoeveel jaar je na je 46 nog te werken hebt.
Waarom ik dit model zo geruststellend vind
Niet omdat het bewijst dat iedereen op een bepaalde leeftijd van job moet veranderen. Dat doet het niet. Wel omdat het toont dat die onrust in je dertiger jaren geen persoonlijk falen is. Het is een fase met een naam. En als iets een naam heeft, voelt het meteen een pak minder eenzaam.
Eerlijkheidshalve: dit is kwalitatief onderzoek, bij Amerikaanse vrouwen van een bepaalde generatie. De leeftijden zijn geen wet, en niet elke vrouw doorloopt de fases op dezelfde manier. Zie het als een richtlijn, niet een volgend ‘moetje’.
De Vlaamse realiteit: overleven, en dan boven water komen
In Vlaanderen krijgen vrouwen hun eerste kind gemiddeld rond hun 29ste. Tel daar een paar jaar overleven bij, met gebroken nachten, crèchebacillen en de mentale to-dolijst die nooit leeg raakt, en je zit ongeveer op het moment dat je voor het eerst weer boven water komt. En denkt: wacht eens, is dit het nu?
Onderzoek toont ook dat veel vrouwen na hun eerste kind effectief van job veranderen. Alleen gebeurt dat vaak uit noodzaak: minder uren, minder verantwoordelijkheid, iets wat “voorlopig wel gaat”. Dat is ook een kanteling, maar niet altijd een gekozen kanteling.
Het verschil zit hem niet in óf je beweegt, maar of je kiest vanuit rust of vanuit angst.
Moet je dan wachten tot je 46 bent?
Nee, en hier wijk ik bewust af van het model.
O’Neil en Bilimoria beschreven wat de vrouwen in hun studie deden, vaak na jaren van volhouden. Maar dat die derde fase pas rond 46 begon, zegt meer over hoe lang die vrouwen het uithielden dan over wanneer heruitvinden mag. Je hoeft geen tien jaar te blijven volhouden voor je jezelf toestemming geeft om te kijken wat er nog meer in je zit.
Heruitvinden betekent ook niet dat je morgen je ontslag moet geven. Loopbaanonderzoekster Herminia Ibarra zag dat mensen die succesvol van richting veranderen dat bijna nooit doen door eerst alles uit te denken. Ze proberen kleine dingen uit, kijken wat energie geeft, en beslissen pas dan. Eerst doen, dan weten.
Je moet dus nog niet weten waar je naartoe wilt. Je volgende stap volstaat.
Herken je jezelf in die tweede fase?
Voel je dat je klaar bent om je loopbaan opnieuw vorm te geven, op jouw voorwaarden? Dan ben je welkom voor een vrijblijvende kennismaking. We kijken samen waar je nu staat, wat er wringt, en wat een eerste stap zou kunnen zijn.